ربات Pepper یک ربات انساننمای اجتماعی است که برای برقراری ارتباط با انسانها طراحی شده است. برخلاف بسیاری از رباتهای صنعتی که وظیفه انجام کارهای سنگین یا تکراری را بر عهده دارند، Pepper با هدف تعامل، گفتگو، راهنمایی و ارائه خدمات به افراد ساخته شده است.
این ربات میتواند چهره افراد را تشخیص دهد، احساسات اولیه را از روی حالات صورت و لحن صدا تحلیل کند، به پرسشها پاسخ دهد و حتی اطلاعات مختلفی را روی نمایشگر خود نمایش دهد. Pepper به دلیل ظاهر دوستانه و توانایی برقراری ارتباط طبیعی، در فروشگاهها، بانکها، بیمارستانها، نمایشگاهها، مراکز آموزشی و بسیاری از کسبوکارهای خدماتی مورد استفاده قرار گرفته است.
شرکت سازنده Pepper
ربات Pepper توسط شرکت فرانسوی Aldebaran Robotics طراحی و توسعه داده شد. شرکت در زمینه ساخت رباتهای انساننما فعالیت میکرد و پیش از Pepper نیز ربات معروف NAO را تولید کرده بود. در سال ۲۰۱۲ شرکت ژاپنی SoftBank بخش عمده سهام Aldebaran Robotics را خریداری کرد و پس از آن توسعه Pepper با سرمایهگذاری گسترده SoftBank ادامه یافت. سرانجام در سال ۲۰۱۴ این ربات به صورت رسمی معرفی شد و یک سال بعد وارد بازار ژاپن گردید. پس از تغییرات ساختاری، نام شرکت Aldebaran به SoftBank Robotics تغییر پیدا کرد و تمامی پروژههای مرتبط با Pepper تحت مدیریت این برند ادامه یافت.
دلیل ساخت ربات Pepper
هدف اصلی از ساخت Pepper تولید رباتی بود که بتواند با انسانها ارتباطی طبیعی و دوستانه برقرار کند. بسیاری از رباتها تنها برای انجام وظایف مکانیکی طراحی میشوند، اما Pepper از ابتدا برای حضور در کنار انسانها ساخته شد. شرکت سازنده معتقد بود در آینده بسیاری از محیطهای خدماتی به دستیارهای هوشمند نیاز خواهند داشت؛ رباتهایی که بتوانند مشتری را راهنمایی کنند، اطلاعات ارائه دهند، به سؤالات پاسخ دهند و حتی احساسات اولیه افراد را تشخیص دهند.
از طرف دیگر افزایش جمعیت سالمندان در کشورهایی مانند ژاپن نیز یکی از دلایل مهم توسعه چنین رباتی بود. Pepper میتوانست در مراکز درمانی، خانه سالمندان و محیطهای عمومی به کاهش فشار کاری کارکنان کمک کند و ارتباط اولیه با مراجعهکنندگان را بر عهده بگیرد. به همین دلیل Pepper بیشتر یک ربات اجتماعی محسوب میشود تا یک ربات صنعتی یا خدماتی سنتی.
طراحی ظاهری ربات
طراحان تلاش کردند رباتی تولید کنند که برای انسانها صمیمی، آرامشبخش و غیرتهدیدکننده باشد. به همین دلیل چهره Pepper بسیار ساده طراحی شده است. چشمهای بزرگ، سر گرد، بازوهای باریک و بدنه سفید باعث میشوند افراد هنگام برخورد با آن احساس راحتی بیشتری داشته باشند.
روی سینه ربات یک نمایشگر لمسی قرار گرفته که اطلاعات مختلف را نمایش میدهد. این صفحه برای ثبت سفارش، نمایش تصاویر، ارائه اطلاعات و تعامل با کاربران کاربرد دارد. حرکت دستها، سر و بدن Pepper نیز کاملاً نرم و طبیعی طراحی شده است تا هنگام صحبت کردن، حرکات آن شبیه رفتار انسان باشد. همین ویژگی باعث شده تعامل با Pepper نسبت به بسیاری از رباتهای دیگر طبیعیتر به نظر برسد.
ابعاد و وزن ربات Pepper
مشخصات فیزیکی Pepper به گونهای طراحی شده که بتواند به راحتی در محیطهای عمومی حرکت کند.
- ارتفاع: حدود ۱۲۰ سانتیمتر
- وزن: حدود ۲۸ کیلوگرم
- تعداد مفاصل حرکتی: ۲۰ مفصل
- نمایشگر لمسی: ۱۰.۱ اینچی
- سرعت حرکت: حدود ۳ کیلومتر بر ساعت
وزن نسبتاً پایین و اندازه مناسب باعث شده این ربات بتواند بدون اشغال فضای زیاد در فروشگاهها، هتلها یا مراکز درمانی فعالیت کند.
مشخصات سختافزاری
پردازنده مرکزی ربات Pepper از خانواده Intel Atom انتخاب شده تا بتواند پردازشهای لازم برای تشخیص گفتار، پردازش تصویر و کنترل حرکات را انجام دهد. ربات دارای حافظه رم و حافظه داخلی مناسب برای اجرای برنامههای مختلف است و از طریق شبکه بیسیم به اینترنت متصل میشود. وجود باتری داخلی نیز امکان چندین ساعت فعالیت مداوم را فراهم میکند. موتورهای الکتریکی نصبشده در مفاصل Pepper حرکات بسیار روانی ایجاد میکنند و سیستم کنترل داخلی به گونهای طراحی شده که تعادل ربات هنگام حرکت حفظ شود.
سنسورها و دوربینها
یکی از مهمترین نقاط قوت Pepper مجموعه سنسورهای متعدد آن است که امکان تعامل با محیط را فراهم میکنند. این ربات به تجهیزات زیر مجهز شده است:
- دوربینهای RGB و سهبعدی برای تشخیص چهره و محیط
- حسگرهای فاصله برای جلوگیری از برخورد با موانع
- سنسورهای لیزری برای مسیریابی
- میکروفونهای چندجهته برای دریافت فرمان صوتی
- بلندگوهای داخلی برای پاسخگویی
- حسگرهای لمسی روی سر و دستها
- سنسورهای ژیروسکوپ و شتابسنج برای حفظ تعادل
ترکیب تجهیزات باعث میشود ربات Pepper بتواند افراد را شناسایی کند، فاصله خود را با موانع حفظ کند و در محیطهای شلوغ نیز عملکرد قابل قبولی داشته باشد.
سیستمعامل ربات
Pepper از سیستمعامل اختصاصی NAOqi استفاده میکند که توسط شرکت سازنده توسعه یافته است. این سیستمعامل برای کنترل کامل سختافزار، سنسورها، دوربینها، موتورهای حرکتی و قابلیتهای هوش مصنوعی طراحی شده است. برنامهنویسان میتوانند با استفاده از زبانهایی مانند Python و ++C یا ابزارهای گرافیکی مخصوص، قابلیتهای جدیدی برای Pepper ایجاد کنند.
همچنین امکان اتصال ربات به سرویسهای ابری و سامانههای هوش مصنوعی وجود دارد تا بتواند اطلاعات بهروز دریافت کرده و پاسخهای دقیقتری به کاربران ارائه دهد. انعطافپذیری بالای NAOqi باعث شد بسیاری از دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی نیز از Pepper برای پروژههای پژوهشی استفاده کنند.
تشخیص چهره، گفتار و فرمان صوتی
دوربینهای نصبشده روی سر ربات میتوانند چهره افراد را شناسایی کنند و در صورت تعریف قبلی، هویت آنها را نیز تشخیص دهند. سیستم تشخیص گفتار ربات Pepper قادر است جملات کاربر را دریافت کرده و آنها را به متن تبدیل کند. سپس موتور پردازش زبان، مفهوم جمله را تحلیل کرده و پاسخ مناسب را تولید میکند.
این ربات از چندین میکروفون استفاده میکند تا حتی در محیطهای نسبتاً شلوغ نیز بتواند صدای کاربر را تشخیص دهد. علاوه بر این، Pepper قادر است برخی احساسات اولیه مانند شادی، ناراحتی یا تعجب را از روی حالت چهره و لحن صدا تخمین بزند. البته این قابلیت به معنای درک کامل احساسات انسانی نیست و تنها بر اساس الگوریتمهای هوش مصنوعی عمل میکند.
کاربردهای ربات Pepper
ربات Pepper در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گرفته و مهمترین کاربردهای آن عبارتاند از:
- استقبال و راهنمایی مشتریان در فروشگاهها
- پاسخگویی اولیه در بانکها
- راهنمای مراجعان در بیمارستانها
- آموزش در مدارس و دانشگاهها
- حضور در نمایشگاهها و رویدادهای فناوری
- کمک به تحقیقات دانشگاهی
- تعامل با سالمندان در مراکز نگهداری
- معرفی محصولات و خدمات شرکتها
قیمت و هزینه خرید
زمانی که ربات Pepper به بازار عرضه شد، قیمت نسخه پایه آن در ژاپن حدود ۱۹۸ هزار ین بود که در آن زمان معادل تقریباً ۱۸۰۰ دلار آمریکا محسوب میشد. البته این مبلغ تنها هزینه خرید اولیه بود. کاربران برای استفاده کامل از امکانات ربات باید هزینه اشتراک نرمافزار، خدمات ابری، پشتیبانی فنی و نگهداری را نیز پرداخت میکردند. به همین دلیل هزینه واقعی مالکیت Pepper طی چند سال به چند هزار دلار میرسید.
در بازارهای بینالمللی نیز قیمت این ربات بسته به تجهیزات جانبی، خدمات پس از فروش و نوع قرارداد میتوانست بین ۱۵ تا ۳۰ هزار دلار یا حتی بیشتر باشد. به همین دلیل Pepper بیشتر توسط شرکتها، دانشگاهها و سازمانهای بزرگ خریداری میشد و گزینهای مناسب برای کاربران خانگی نبود.
آیا ربات Pepper هنوز تولید میشود؟
در سال ۲۰۲۱ شرکت SoftBank Robotics اعلام کرد تولید انبوه Pepper را متوقف کرده است. دلیل اصلی این تصمیم کاهش تقاضای بازار و محدود بودن کاربردهای تجاری این ربات عنوان شد.
البته توقف تولید به معنای پایان فعالیت Pepper نبود. بسیاری از رباتهای نصبشده در فروشگاهها، بیمارستانها، مراکز تحقیقاتی و دانشگاهها همچنان فعال هستند و شرکت سازنده برای بخشی از آنها خدمات نرمافزاری و پشتیبانی ارائه میدهد.
در حال حاضر تمرکز صنعت رباتیک بیشتر به سمت رباتهای مجهز به هوش مصنوعی پیشرفته و مدلهای زبانی بزرگ رفته است. این فناوریها امکان مکالمه طبیعیتر، تحلیل دقیقتر محیط و انجام وظایف پیچیدهتر را فراهم میکنند.
