ایرباس پروژه هواپیمای هیدروژنی ZEROe را توسعه میدهد
شرکت ایرباس توسعه پروژه ZEROe را برای ساخت هواپیمای تجاری مجهز به سامانه پیشران هیدروژنی ادامه میدهد. پروژه هواپیمای هیدروژنی ZEROe که در سال 2020 معرفی شد، با هدف بررسی امکان استفاده از هیدروژن در هواپیماهای آینده آغاز شد و اکنون تمرکز اصلی آن روی هواپیمای تمامالکتریکی مجهز به پیل سوختی هیدروژنی قرار گرفته است.
ایرباس در مراحل ابتدایی ZEROe چند مسیر فنی را بررسی کرد که شامل استفاده مستقیم از احتراق هیدروژن و همچنین استفاده از پیل سوختی برای تولید برق بود. این شرکت پس از چند سال تحقیق اعلام کرد که فناوری پیل سوختی هیدروژنی برای توسعه هواپیمای آینده مناسبتر است و برنامه تحقیقاتی خود را روی این مسیر متمرکز کرده است.
طرح فعلی ZEROe شامل هواپیمایی است که نیروی مورد نیاز خود را از موتورهای الکتریکی دریافت میکند. برق این موتورها توسط پیلهای سوختی تامین میشود؛ سامانهای که در آن هیدروژن با اکسیژن واکنش داده و انرژی الکتریکی تولید میکند. محصول جانبی اصلی این فرآیند بخار آب است.
ایرباس در طرح مفهومی ارائهشده برای ZEROe از چهار پیشرانه الکتریکی استفاده میکند که هرکدام با یک سامانه پیل سوختی هیدروژنی کار میکنند. این پیکربندی با هدف افزایش توان مورد نیاز هواپیماهای تجاری طراحی شده و توسعه آن به آزمایشهای بیشتر در زمینه ذخیرهسازی هیدروژن، مدیریت سوخت و سامانههای پیشران وابسته است.
یکی از بخشهای مهم این پروژه، توسعه فناوری ذخیرهسازی هیدروژن مایع است. هیدروژن برای استفاده در هواپیما باید در دمای حدود منفی 253 درجه سانتیگراد نگهداری شود و همین موضوع نیازمند طراحی مخازن سبک، عایقبندی مناسب و سامانههای انتقال سوخت جدید است.
ایرباس برای توسعه فناوری پیشران هیدروژنی با شرکتهای تخصصی نیز همکاری میکند. این شرکت در سال 2025 همکاری خود با MTU Aero Engines را برای پیشبرد فناوری پیل سوختی هیدروژنی گسترش داد. در ادامه، دو شرکت برنامه ایجاد یک سرمایهگذاری مشترک برای توسعه و تجاریسازی موتور پیل سوختی هیدروژنی تمامالکتریکی را اعلام کردند.
بر اساس برنامههای اعلامشده، این همکاری روی طراحی، آزمایش، دریافت تاییدیههای فنی و آمادهسازی فناوری برای استفاده در هواپیماهای تجاری تمرکز دارد. شرکت مشترک پیشنهادی قرار است از توان مهندسی و تولیدی هر دو مجموعه برای توسعه سامانه پیشران استفاده کند.
ایرباس همچنین در کنار توسعه هواپیما، روی ایجاد زیرساختهای لازم برای استفاده از هیدروژن در فرودگاهها کار میکند. تامین، ذخیرهسازی و توزیع هیدروژن از بخشهایی هستند که برای ورود هواپیماهای هیدروژنی به ناوگان تجاری نیاز به توسعه دارند.
بخشهای اصلی پروژه هواپیمای هیدروژنی ZEROe
- سامانه پیشران: موتورهای الکتریکی که انرژی خود را از پیل سوختی هیدروژنی دریافت میکنند.
- سوخت: هیدروژن مایع ذخیرهشده در دمای بسیار پایین برای استفاده در پرواز.
- هدف پروژه: توسعه هواپیمای تجاری مجهز به فناوری هیدروژن برای کاهش انتشار آلایندهها.
- آغاز پروژه: سال 2020 توسط ایرباس.
- تمرکز فعلی: توسعه فناوری پیل سوختی هیدروژنی و پیشران تمامالکتریکی.
پروژه ZEROe ایرباس یکی از برنامههای اصلی این شرکت برای توسعه فناوریهای جدید در صنعت هوانوردی است. پروژه روی ساخت هواپیمایی با سامانه پیشران هیدروژنی تمرکز دارد و مراحل توسعه آن شامل آزمایش فناوریهای ذخیرهسازی، پیل سوختی و موتورهای الکتریکی خواهد بود.
مسیر پیشرفت پروژه هواپیمای هیدروژنی ZEROe
- 2020: ایرباس پروژه ZEROe را معرفی کرد و چند طرح مفهومی هواپیمای هیدروژنی را برای بررسی فناوریهای مختلف، از جمله احتراق مستقیم هیدروژن و پیشران تمامالکتریکی با پیل سوختی، مورد مطالعه قرار داد.
- 2020: ایرباس شرکت مشترک Aerostack را با ElringKlinger برای توسعه پیلهای سوختی هیدروژنی مورد استفاده در صنعت هوانوردی راهاندازی کرد.
- 2023: ایرباس آزمایش سامانه پیشران هیدروژنی ZEROe را انجام داد و نمونه آزمایشی پیل سوختی به توان 1.2 مگاوات رسید. این آزمایش برای بررسی عملکرد سامانه تولید برق مورد نیاز موتورهای الکتریکی انجام شد.
- 2024: ایرباس آزمایش یکپارچه اجزای سامانه پیشران ZEROe را آغاز کرد که شامل پیل سوختی، موتور الکتریکی، گیربکس، اینورتر و سیستمهای خنککننده بود.
- 2025: ایرباس اعلام کرد تمرکز اصلی پروژه ZEROe روی هواپیمای تمامالکتریکی مجهز به پیل سوختی هیدروژنی قرار گرفته است و این مسیر به عنوان فناوری اصلی توسعه دنبال میشود.
- 2025: طرح مفهومی جدید ZEROe با چهار موتور الکتریکی 2 مگاواتی معرفی شد که انرژی خود را از سامانههای پیل سوختی هیدروژنی دریافت میکنند.
- 2025: ایرباس توسعه فناوری ذخیرهسازی هیدروژن مایع، مخازن سبک و سامانههای انتقال سوخت را برای استفاده در هواپیماهای هیدروژنی ادامه داد.
- وضعیت فعلی: پروژه ZEROe هنوز وارد مرحله ساخت هواپیمای تجاری نشده و در مرحله توسعه فناوریهای پیشران، ذخیرهسازی هیدروژن و آزمایش سامانههای مورد نیاز قرار دارد.
- دهه 2030: ایرباس هدف خود را آمادهسازی فناوری هواپیمای هیدروژنی برای استفاده تجاری در این بازه زمانی اعلام کرده است.
منبع: airbus.com
