اگر ماشین لباسشویی شما در مرحله خشککن لرزش شدید دارد یا صدای «تقتق» و هواپیما میدهد، در 90% مواقع مشکل به یکی از این ۴ مورد برمیگردد: تراز نبودن پایههای دستگاه روی سطح زمین، باز نکردن پیچهای حمل و نقل (در دستگاههای تازه نصب شده)، خرابی یا فرسودگی کمک فنرها (دمپر)، و یا خرد شدن بلبرینگهای دیگ. برای جلوگیری از آسیب به موتور و شفت، در صورت شنیدن صدای برخورد فلز، فورا دستگاه را خاموش کرده و از یک تکنسین کمک بگیرید.
ماشین لباسشویی یکی از پرکاربردترین لوازم خانگی است که به دلیل درگیری مداوم با آب، وزن لباسها و چرخشهای با سرعت بالا (دور موتور ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ دور در دقیقه)، به شدت در معرض استهلاک قطعات مکانیکی قرار دارد. یکی از رایجترین و در عین حال نگرانکنندهترین مشکلاتی که کاربران با آن مواجه میشوند، لرزش شدید و تولید صداهای ناهنجار در حین کار، به خصوص در مرحله خشککن است.
بسیاری از افراد این لرزشها را نادیده میگیرند و تصور میکنند که حرکت دستگاه روی سرامیک امری طبیعی است؛ اما همین لرزشهای به ظاهر ساده میتوانند پیشزمینهای برای یک خرابی چند میلیون تومانی باشند. در این مقاله آموزشی در سایت ابرار صنعتی، قصد داریم به صورت کاملا تخصصی به بررسی علل لرزش شدید ماشین لباسشویی بپردازیم و راهکارهای عملی برای عیبیابی آن ارائه دهیم.
۱. تراز نبودن پایههای ماشین لباسشویی؛ اولین و سادهترین علت
اولین موردی که در هنگام لرزش لباسشویی باید بررسی شود، وضعیت استقرار دستگاه روی زمین است. ماشینهای لباسشویی دارای پایههای پیچی قابل تنظیم هستند. اگر سطح زیر دستگاه (مثل سرامیک یا موزاییک) شیبدار باشد یا پایهها به درستی ریگلاژ نشده باشند، مرکز ثقل دستگاه به هم میخورد.
برای حل این مشکل، از یک تراز حبابی استفاده کنید. آن را روی سقف ماشین لباسشویی قرار دهید و با چرخاندن پایهها در جهت عقربههای ساعت (برای کاهش ارتفاع) یا خلاف آن (برای افزایش ارتفاع)، دستگاه را کاملا تراز کنید. همچنین استفاده از پدهای لرزشگیر پلاستیکی زیر پایهها میتواند به میزان قابل توجهی از انتقال لرزش به کف ساختمان جلوگیری کند.
۲. پیچهای حمل و نقل (ترانزیت بلت) را فراموش نکنید!
این مشکل معمولا در دستگاههای صفر کیلومتر یا دستگاههایی که به تازگی اسبابکشی شدهاند دیده میشود. در پشت تمامی ماشینهای لباسشویی درب از جلو، بین ۳ تا ۵ پیچ بلند تعبیه شده است که دیگ (درام) را به بدنه متصل نگه میدارد تا در حین جابجایی، دیگ به بدنه کوبیده نشود و فنرها آسیب نبینند.
اگر قبل از راهاندازی دستگاه این پیچها را باز نکنید، ماشین لباسشویی در مرحله خشککن به معنای واقعی کلمه در آشپزخانه راه میرود و لرزشهای وحشتناکی خواهد داشت که میتواند باعث شکستن پنلها یا آسیب به موتور شود.
۳. خرابی کمک فنرها (دمپر) و سیستم تعلیق
دیگ ماشین لباسشویی توسط چند فنر قوی از بالا آویزان است و از پایین نیز روی ۲ یا ۳ کمک فنر (دمپر) سوار شده است. وظیفه اصلی این کمک فنرها، جذب ارتعاشات دیگ در هنگام چرخش با سرعت بالا است. با گذشت زمان، روانکار داخل کمک فنرها خشک میشود یا پدهای اصطکاکی آنها از بین میرود.
همانطور که در راهنماهای تخصصی وبسایتهای معتبر جهانی مانند iFixit اشاره شده است، تست سلامت کمک فنرها با فشار دادن دیگ به سمت پایین و رها کردن آن انجام میشود. اگر دیگ بیش از حد بالا و پایین پرید و به سرعت ثابت نشد، کمک فنرها خاصیت خود را از دست دادهاند و باید تعویض شوند.
۴. بارگیری نامتوازن لباسها
گاهی اوقات ماشین لباسشویی هیچ مشکل فنی ندارد و تنها دلیل لرزش، نحوه اشتباه ریختن لباسها در آن است. شستن یک پتو یا حوله بزرگ به تنهایی، باعث میشود در مرحله آبگیری، وزن پتو در یک سمت دیگ جمع شود. این عدم توازن (نابالانسی) باعث میشود درام در حین چرخش لنگر بیندازد و به شدت بلرزد. ماشینهای لباسشویی مدرن دارای سنسور تشخیص وزن هستند و در صورت نابالانسی، دور موتور را بالا نمیبرند، اما در مدلهای قدیمیتر این موضوع باعث لرزش شدید میشود. همیشه سعی کنید لباسهای بزرگ و کوچک را با هم ترکیب کنید.
۵. خرابی بلبرینگ، کاسه نمد و سهنظام؛ زنگ خطر اصلی
یکی از پرهزینهترین و تخصصیترین بخشهای تعمیر ماشین لباسشویی، مربوط به سیستم بلبرینگ و شفت است. کاسه نمد قطعهای است که از نفوذ آب به سمت بلبرینگها جلوگیری میکند. اگر کاسه نمد به دلیل استفاده از شویندههای نامناسب یا رسوبات از بین برود، آب به بلبرینگها نفوذ کرده و باعث زنگزدگی و خرد شدن ساچمههای آن میشود. صدای این خرابی شبیه به کشیده شدن دو قطعه فلز روی هم، صدای هواپیما یا صدای قطار است.
به گزارش سایت مرجع آموزش تعمیرات فنی سازان، این موضوع به این صورت مورد بررسی قرار گرفته است:
“اگر ماشین لباسشویی کاملا صاف و تراز روی زمین نباشد، بهخصوص در دورهای بالا لرزش شدیدی ایجاد میکند. اما اگر درام هنگام چرخش دستی صدای برخورد فلز، جیرجیر یا لقی دارد، مشکل قطعا از بلبرینگهای پشت درام است. نفوذ آب باعث فرسودگی آنها میشود و خرابی بلبرینگ یکی از جدیترین مشکلاتی است که اگر رها شود به موتور دستگاه آسیب میزند.”
تعویض بلبرینگ و سهنظام نیازمند باز شدن کامل ماشین لباسشویی، بیرون کشیدن دیگ و استفاده از ابزارهای تخصصی مانند پولیکش است. اگر این کار توسط فرد غیرمتخصص انجام شود، ممکن است دیگ پلاستیکی شکسته یا شفت تاب بردارد.
۶. آسیب دیدن وزنههای تعادل
برای جلوگیری از تکانهای شدید، شرکتهای سازنده از وزنههای سنگین بتنی یا چدنی در بالا و پایین دیگ استفاده میکنند. این وزنهها با پیچهای ضخیم به دیگ متصل شدهاند. در موارد نادر، به خصوص در دستگاههایی که سالها کار کردهاند یا ضربه دیدهاند، ممکن است پیچهای این وزنهها شل شده یا خود بلوک بتنی ترک بخورد. در این حالت در زمان کارکرد دستگاه، صدای کوبیده شدن سنگ به بدنه به گوش میرسد.
اهمیت مهارتیابی اصولی در تعمیرات
همانطور که در بررسی علل لرزش ماشین لباسشویی دیدیم، یک مشکل ساده مانند صدای تقتق میتواند ریشه در دهها قطعه مختلف داشته باشد. با توجه به تجهیز شدن لوازم خانگی امروزی به بردهای الکترونیکی حساس و قطعات مکانیکی گرانقیمت، عیبیابی با روشِ آزمون و خطا دیگر پاسخگو نیست و میتواند خسارات سنگینی به بار بیاورد.
به همین دلیل، تعمیرات لوازم خانگی امروزه از یک کار تجربی به یک تخصص علمی تبدیل شده است. برای افرادی که به کارهای فنی علاقه دارند، تسلط بر این مهارتها نهتنها به حل مشکلات روزمره کمک میکند، بلکه یک فرصت شغلی پایدار و ارزشمند محسوب میشود.
طبیعتاً یادگیری ساختار پیچیده دستگاههایی مانند ماشین لباسشویی دایرکتدرایو، نیازمند آموزش در محیطهای کارگاهی و کار روی دستگاههای واقعی است. در این راستا، مراکزی مانند فنی سازان با ارائه بستر عملی، امکان یادگیری اصولیِ الکترونیک و مکانیکِ دستگاهها را برای علاقهمندان فراهم کردهاند. برای یادگیری اصولی این مهارتها و مشاهده سرفصلهای دوره تخصصی «آموزش تعمیرات لوازم خانگی» کلیک کنید.
