کشتی نفتکش TI Europe که در نوامبر ۲۰۰۲ میلادی تحویل داده شد، یکی از چهار فروند کلاس TI به شمار میرود که بزرگترین نفتکشهای دوجداره جهان در زمان ساخت خود بودند. کشتی ابتدا با نام Hellespont Tara برای شرکت یونانی Hellespont Group ساخته شد و در سال ۲۰۰۴ به TI Europe تغییر نام داد. TI Europe با وزن جابهجایی کامل بیش از ۵۰۰ هزار تن، ظرفیت حمل بیش از سه میلیون بشکه نفت خام را دارد و به عنوان یکی از غولهای حملونقل دریایی نفت شناخته میشود.
نفتکش توسط شرکت Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering در کره جنوبی ساخته شد و اولین ULCC (Ultra Large Crude Carrier) پس از ۲۵ سال بود. TI Europe تا سالهای اخیر در حمل نفت خام فعالیت داشت، اما اکنون به واحد ذخیره شناور (FSO) تبدیل شده و در آبهای مالزی لنگر انداخته است.
شرکت سازنده و مالکیت نفتکش
کشتی نفتکش TI Europe توسط شرکت کرهای Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering (DSME) در یارد Okpo ساخته شد و در نوامبر ۲۰۰۲ تحویل گردید. این شرکت یکی از بزرگترین کشتیسازان جهان است که چهار فروند کلاس TI را بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ ساخت.
مالکیت اولیه با شرکت یونانی Hellespont Group بود که کشتی را با نام Hellespont Tara سفارش داد. در سال ۲۰۰۴، شرکت بلژیکی Euronav NV همراه با شرکا تمام چهار فروند را خریداری کرد و نام آن به TI Europe تغییر یافت. Euronav تا اواخر ۲۰۲۲ مالک بود، اما سپس به VE Marine Services و در ۲۰۲۳ به Minsheng Qihao (Tianjin) Shipping Leasing Co Ltd منتقل شد. این کشتی اکنون به عنوان FSO فعالیت میکند و پرچم آن تغییر یافته است.
دستهبندی TI Europe در رده ULCC
کشتی TI Europe در دسته Ultra Large Crude Carrier (ULCC) قرار میگیرد که بزرگترین رده نفتکشهای خامبر است و ظرفیت بیش از ۳۲۰ هزار تن وزن جابهجایی دارند. کلاس TI شامل چهار فروند مشابه است که پس از ۲۵ سال، اولین ULCCهای ساختهشده بودند و استانداردهای جدیدی در اندازه و ایمنی تعیین کردند.
این کشتیها بزرگتر از VLCC (Very Large Crude Carrier) هستند و ظرفیت حمل بیش از سه میلیون بشکه نفت را دارند. کشتی نفتکش TI Europe با وزن جابهجایی تابستانی ۴۴۱۵۶۱ تن، یکی از معدود ULCCهای باقیمانده است که اکنون بیشتر به FSO تبدیل شدهاند.
ابعاد بدنه و وزن جابهجایی کشتی
کشتی همانند کشتی اورگرین ابعادی عظیم دارد که طول کلی آن ۳۸۰ متر، عرض ۶۸ متر و عمق ۳۴ متر است. آبخور کامل آن ۲۴.۵ متر است که آن را برای بنادر عمیق مناسب میکند. وزن جابهجایی سبک حدود ۶۷۵۹۱ تن و در حالت کامل بیش از ۵۰۹۴۸۴ تن است. وزن جابهجایی تابستانی (Summer DWT) ۴۴۱۵۶۱ تن، تناژ ناخالص ۲۳۴۰۰۶ تن و تناژ خالص ۱۶۲۴۷۷ تن است. این ابعاد کشتی را به یکی از بزرگترین شناورهای جهان تبدیل کرده که تنها از Knock Nevis کوچکتر است.
ظرفیت مخازن بیش از سه میلیون بشکه (حدود ۵۰۳ میلیون لیتر) نفت خام است که معادل ۴۸۰ هزار متر مکعب حجم دارد. این ظرفیت در مخازن متعدد با جداسازی دوجداره توزیع شده تا ایمنی افزایش یابد. کشتی قابلیت حمل سه گرید مختلف نفت را با لولهکشی جداگانه دارد. این حجم عظیم اجازه میدهد TI Europe نقش کلیدی در زنجیره تأمین جهانی نفت ایفا کند و اقتصاد مقیاس بالایی ارائه دهد.
طراحی مهندسی بدنه و پایداری دریایی
طراحی بدنه دوجداره است که اولین ULCC با این ویژگی بود و ایمنی را در برابر نشت افزایش میدهد. بدنه از فولاد پراستحکام با درصد کمتری از فولاد تنش بالا ساخته شده تا وزن کاهش یابد. پایداری دریایی با مرکز ثقل پایین، بالاست جداگانه و سیستم گاز بیاثر در مخازن بالاست تأمین میشود. رنگ سفید بدنه بالایی گرمای خورشید را بازتاب میدهد و دمای فولاد را پایین نگه میدارد. پل فرمان روی دو ستون قرار دارد تا دید بهبود یابد و مقاومت باد کاهش یابد. این طراحی کشتی را برای دریاهای طوفانی پایدار میکند.
سیستم رانش و نوع موتور اصلی
سیستم رانش بر پایه یک موتور دیزل کمسرعت Hyundai-Sulzer 9RTA84T-D با ۹ سیلندر است که قدرت ۵۰۲۲۰ اسب بخار (۳۷۴۵۰ کیلووات) در ۷۶ دور در دقیقه تولید میکند. این موتور مستقیم به پروانه متصل است و سرعت سرویس ۱۶.۵ گره دریایی در حالت بار کامل و ۱۷.۵ گره در بالاست را فراهم میکند. سیستم کارایی بالا و مصرف سوخت بهینه دارد و قدرت معکوس قوی برای مانور ارائه میدهد. موتور با استانداردهای کلاس LR و ABS سازگار است و عمر طولانی در عملیات سنگین را تضمین میکند.
توان موتور و سرعت عملیاتی
کشتی نفتکش TI Europe از یک موتور دیزل کمسرعت Hyundai-Sulzer 9RTA84T-D با ۹ سیلندر بهره میبرد که توانی معادل ۵۰۲۲۰ اسب بخار (۳۷۴۵۰ کیلووات) در ۷۶ دور در دقیقه تولید میکند. این موتور مستقیماً به پروانه متصل است و کشتی را به سرعت عملیاتی ۱۶.۵ گره دریایی (حدود ۳۰.۶ کیلومتر در ساعت) در حالت بار کامل و ۱۷.۵ گره (حدود ۳۲.۴ کیلومتر در ساعت) در حالت بالاست میرساند. سرعت نسبتاً بالا برای یک ULCC، ظرفیت درآمدزایی کشتی را افزایش میدهد و زمان سفرهای طولانی را کاهش میدهد. توان موتور با طراحی بهینه پروانه و بدنه، کارایی بالایی در جابهجایی حجم عظیم بار فراهم میکند.
مصرف سوخت در سرعت عملیاتی کامل حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ تن سوخت سنگین در روز است که این مقدار با توجه به توان موتور و وزن عظیم کشتی، بهینه محسوب میشود. در سفرهای طولانی مانند مسیر خلیج فارس به اروپا یا آسیا، مصرف روزانه سوخت اجازه میدهد کشتی بدون توقف برای سوختگیری، مسافتهای طولانی را طی کند.
سیستمهای بازیابی حرارت اتلافی و طراحی آیرودینامیکی بدنه، مصرف را کاهش میدهند. در حالت اقتصادی (کاهش سرعت)، مصرف سوخت به طور قابل توجهی پایینتر میآید و هزینههای عملیاتی را مدیریت میکند.
سیستمهای جلوگیری از نشت نفت
نفتکش TI Europe به عنوان اولین ULCC دوجداره، از طراحی double-hull بهره میبرد که فضای بین جداره داخلی و خارجی، لایه حفاظتی در برابر نشت ایجاد میکند. سیستم گاز بیاثر (Inert Gas System) با تزریق گاز خنثی به مخازن، سطح اکسیژن را زیر ۸ درصد نگه میدارد و خطر انفجار یا آتشسوزی را کاهش میدهد. رنگ سفید بدنه بالایی گرما را بازتاب میدهد و دمای مخازن را پایین نگه میدارد. سیستم دوگانه scrubbing برای گاز بیاثر، رطوبت را کاهش میدهد و از خوردگی جلوگیری میکند. این ویژگیها، همراه با استانداردهای MARPOL، ایمنی TI Europe را در برابر حوادث افزایش داده و خطر نشت نفت را به حداقل رسانده است.
فرآیند بارگیری نفت خام
فرآیند بارگیری نفت خام با اتصال شیلنگهای بارگیری به manifold کشتی آغاز میشود و پمپهای ساحلی، نفت را با نرخ بالا به مخازن منتقل میکنند. بارگیری ابتدا با فشار پایین برای چک اتصالات انجام میشود و سپس به نرخ کامل میرسد.
مخازن متعدد اجازه بارگیری گریدهای مختلف نفت را بدون مخلوط شدن میدهد. سیستم گاز بیاثر فعال است تا فضای بالای نفت را ایمن نگه دارد. فرآیند تکمیل کردن در انتها با دقت برای جلوگیری از سرریز انجام میشود و معمولاً چندین ساعت طول میکشد. این عملیات در پایانههای عمیق مانند خلیج فارس یا آفریقا صورت میگیرد.
تخلیه نفت در پایانههای دریایی با پمپهای قدرتمند کشتی انجام میشود که نفت را از مخازن به خطوط ساحلی منتقل میکنند. فرآیند با نرخ بالا آغاز میشود و در انتها کاهش مییابد تا مخازن کاملاً خالی شوند. سیستم گاز بیاثر فشار مثبت را حفظ میکند و شیرهای ایمنی از بازگشت جریان جلوگیری میکنند. تخلیه معمولاً سریعتر از بارگیری است و در پایانههایی مانند روتردام یا آسیای شرقی صورت میگیرد. تیمهای ساحلی و کشتی هماهنگ عمل میکنند تا عملیات ایمن و کارآمد باشد.
هزینه ساخت و سرمایهگذاری اولیه کشتی نفتکش TI Europe
هزینه ساخت هر فروند از کلاس TI، شامل نفتکش TI Europe، حدود ۸۹ تا ۹۰ میلیون دلار آمریکا در سال ۲۰۰۲ بود که توسط شرکت Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering انجام شد. سرمایهگذاری اولیه شرکت Hellespont Group برای چهار فروند بیش از ۴۸۰ میلیون دلار برآورد میشود. این هزینه شامل فناوریهای پیشرفته double-hull، موتور قدرتمند و سیستمهای ایمنی بود. با توجه به ظرفیت عظیم و کارایی، بازگشت سرمایه سریع از طریق حمل حجم بالا نفت خام حاصل شد و TI Europe را به پروژهای سودآور تبدیل کرد.
