رباتهای انساننما نسل جدیدی از فناوری رباتیک هستند که شکل و قابلیتهای حرکتی نزدیک به انسان دارند. رباتها برای انجام کارهای پیچیده در محیطهای واقعی طراحی شدهاند و با پیشرفت هوش مصنوعی، توانایی یادگیری و تعامل با جهان اطراف را پیدا کردهاند. شرکت فیگور ایآی یکی از پیشگامان این زمینه است که ربات انساننمای فیگور Figure 01 را به عنوان نخستین نمونه تجاری قابل بهرهبرداری معرفی کرده است.
این رباتها نه تنها برای کارهای صنعتی، بلکه برای کمک به انسان در محیطهای روزمره ساخته میشوند. فیگور ایآی با تمرکز بر هوش مصنوعی embodied، یعنی هوشی که در بدن فیزیکی قرار دارد، تلاش میکند رباتهایی بسازد که بتوانند مانند انسان فکر کنند، ببینند و عمل کنند. پیشرفت سریع این شرکت از سال ۲۰۲۲ تاکنون، نشاندهنده سرعت بالای نوآوری در این حوزه است.
ربات انساننمای Figure 01 چیست؟
ربات انساننمای فیگور Figure 01 نخستین ربات انساننمای عمومی شرکت فیگور ایآی است که در سال ۲۰۲۲ به عنوان نمونه اولیه معرفی شد. این ربات دوپا، با قد حدود ۱۷۰ سانتیمتر و وزن نزدیک به ۶۰ کیلوگرم، برای انجام کارهای دستی طراحی شده است. ظرفیت حمل بار آن تا ۲۰ کیلوگرم است و با باتری الکتریکی کار میکند که تا ۵ ساعت دوام میآورد. سرعت حرکت آن حدود ۱.۲ متر بر ثانیه است.
ربات Figure 01 از هوش مصنوعی پیشرفته برای درک محیط، یادگیری وظایف و اجرای خودکار آنها بهره میبرد. Figure 01 میتواند اشیاء را شناسایی کند، با انسان حرف بزند و حتی اشتباهات خود را اصلاح نماید. این ویژگیها آن را از رباتهای سنتی که فقط وظایف از پیش برنامهریزیشده انجام میدهند، متمایز میکند. شرکت فیگور ایآی این ربات را برای حل کمبود نیروی کار در صنایع مختلف ساخته است.
معرفی شرکت Figure AI
شرکت فیگور ایآی در سال ۲۰۲۲ توسط برت ادکاک تاسیس شد. ادکاک پیشتر شرکتهای موفق دیگری مانند آرچر اوییشن (هواپیماهای الکتریکی عمودپرواز) و وتری (پلتفرم استخدام) را بنیان گذاشته بود. او با تجربه در فناوریهای نوین، تیم متخصصانی از شرکتهایی مانند بوستون داینامیکس، تسلا و اپل گرد آورد.
این شرکت در کالیفرنیا آمریکا مستقر است و تمرکز آن بر ساخت رباتهای انساننمای خودکار با هوش مصنوعی است. فیگور ایآی تاکنون سرمایههای کلانی جذب کرده، از جمله از مایکروسافت، انویدیا، جف بزوس و صندوق استارتآپی اوپنایآی. ارزش شرکت در سالهای اخیر به میلیاردها دلار رسیده است. هدف بلندمدت آن تولید انبوه رباتهایی است که بتوانند در خانه و صنعت کمک کنند.
هدف اصلی از توسعه Figure 01
هدف از ساخت ربات فیگور Figure 01 حل کمبود نیروی کار در کارهای سخت، تکراری یا خطرناک است. این ربات برای محیطهایی ساخته شده که انسانها تمایلی به کار در آنها ندارند، مانند انبارها، کارخانهها و خردهفروشی. با توانایی یادگیری سریع از مشاهده انسان، Figure 01 میتواند وظایف جدید را بدون برنامهنویسی پیچیده بیاموزد.
شرکت فیگور ایآی میخواهد رباتهایی بسازد که جهان را مانند انسان درک کنند و با آن تعامل داشته باشند. هدف شامل افزایش بهرهوری، کاهش خطر برای انسان و ایجاد اقتصاد پایدار بر پایه رباتها است. در بلندمدت، این رباتها میتوانند به خانهها راه یابند و کارهای روزمره را انجام دهند.
جایگاه ربات انساننمای فیگور در صنعت رباتیک مدرن
ربات فیگور یکی از پیشرفتهترین رباتهای انساننما در صنعت رباتیک امروزی است. در حالی که شرکتهایی مانند بوستون داینامیکس بر نمایش قابلیتهای حرکتی تمرکز دارند، فیگور ایآی بر کاربرد تجاری و هوش مصنوعی عملی تاکید دارد. این ربات نخستین نمونهای است که به سرعت به مرحله آزمایش در کارخانههای واقعی رسیده، مانند همکاری با بیامو. در رقابت با رباتهایی مانند اطلس یا دیجیت، ربات Figure 01 با یادگیری از دادههای واقعی و مدلهای هوش مصنوعی داخلی مانند هلیکس، جایگاه ویژهای دارد. صنعت رباتیک مدرن به سمت رباتهای عمومی حرکت میکند و ربات Figure 01 پیشرو در این گذار است.
بدنه ربات انساننمای فیگور برای شبیهسازی انسان طراحی شده است. قد آن حدود ۱۷۰ سانتیمتر و وزن ۶۰ کیلوگرم است تا در محیطهای انسانی راحت حرکت کند. ساختار آن شامل دستهایی با ۱۶ درجه آزادی و انگشتان دقیق است که میتواند اشیاء ظریف را بردارد. بدنه از مواد سبک و مقاوم ساخته شده و کابلها در نسلهای جدیدتر پنهان هستند. باتری در تنه قرار دارد تا تعادل حفظ شود. این طراحی اجازه میدهد ربات پلهها را بالا برود، درها را باز کند و ابزارهای انسانی را استفاده نماید. تمرکز بر زیبایی و کارایی، آن را برای همکاری با انسان مناسب کرده است.
سیستم حرکتی دوپا و حفظ تعادل
سیستم حرکتی ربات انساننمای فیگور Figure 01 بر پایه راهرفتن دوپا است که چالش اصلی رباتیک انساننما محسوب میشود. این ربات از مدلهای پیشرفته کنترل برای حفظ تعادل استفاده میکند، حتی در سطوح ناهموار یا هنگام هل دادن.
تعادل با حسگرهای نیرو، ژیروسکوپ و الگوریتمهای یادگیری تقویت حفظ میشود. ربات میتواند به طور پویا مرکز جرم خود را تنظیم کند و مانند انسان قدم بردارد. در آزمایشها، Figure 01 توانسته راهرفتن سریع و حتی دویدن اولیه را نشان دهد، که پیشرفت بزرگی نسبت به نمونههای قبلی است.
فناوریهای هوش مصنوعی مورد استفاده
ربات Figure 01 از مدل هلیکس، یک مدل دید-زبان-عمل، بهره میبرد که درک بصری، زبان طبیعی و کنترل حرکتی را یکپارچه میکند. این مدل اجازه میدهد ربات دستورات گفتاری را بفهمد و اجرا کند. شرکت ابتدا با اوپنایآی همکاری داشت، اما در سال ۲۰۲۵ به مدلهای داخلی روی آورد تا کنترل بیشتری داشته باشد. هوش مصنوعی ربات از دادههای واقعی برای یادگیری استفاده میکند و میتواند وظایف را با مشاهده انسان بیاموزد. این فناوری ربات را قادر به تصمیمگیری مستقل میسازد.
سیستم بینایی Figure 01 شامل چندین دوربین با رزولوشن بالا است که محیط را به طور واقعی درک میکند. این سیستم اشیاء، انسانها و موانع را شناسایی میکند و حتی عملکرد اشیاء را پیشبینی مینماید. با ترکیب دید کامپیوتری و مدلهای هوش مصنوعی، ربات میتواند در محیطهای پیچیده و متغیر حرکت کند. درک سهبعدی و تشخیص عمق اجازه میدهد اشیاء ناشناخته را بردارد و با آنها تعامل داشته باشد. این قابلیت برای کارهای صنعتی حیاتی است.
قابلیت یادگیری از تجربه و تکرار
یکی از برجستهترین ویژگیهای ربات انساننمای فیگور یادگیری از مشاهده است. ربات با دیدن چند ساعت ویدئو از انسان، میتواند وظایفی مانند درست کردن قهوه را بیاموزد و اجرا کند.
یادگیری با شبکههای عصبی انجام میشود که از دادههای واقعی تغذیه میکنند. ربات اشتباهات خود را شناسایی و اصلاح میکند، و با تکرار بهتر میشود. این قابلیت اجازه میدهد ربات به سرعت به وظایف جدید سازگار شود، بدون نیاز به برنامهنویسی دستی.
کاربرد ربات فیگور Figure 01 در محیطهای صنعتی
ربات Figure 01 عمدتاً برای محیطهای صنعتی مانند کارخانهها، انبارها و خطوط تولید طراحی شده است. همکاری با بیامو برای آزمایش در کارخانه خودروسازی، نمونهای از کاربرد آن است. ربات میتواند جعبهها را جابهجا کند، قطعات را مونتاژ نماید و کارهای تکراری را انجام دهد. در انبارها، ربات انساننمای فیگور حمل بار را بر عهده میگیرد. این کاربردها کمبود نیروی کار را جبران میکند و ایمنی را افزایش میدهد، زیرا ربات کارهای خطرناک را انجام میدهد.
Figure 01 و ربات Optimus تسلا هر دو رباتهای انساننمای عمومی هستند، اما تفاوتهایی دارند. ربات فیگور Figure 01 بر یادگیری سریع از مشاهده و کاربرد صنعتی تمرکز دارد، در حالی که Optimus از منابع عظیم تسلا برای تولید انبوه بهره میبرد.
در سرعت حرکت، Optimus گاهی سریعتر است، اما Figure 01 در چابکی دستها و درک زبان طبیعی پیشرفتهتر نشان داده شده. هزینه پیشبینیشده Optimus پایینتر است، اما Figure 01 زودتر به آزمایش تجاری رسیده. هر دو از هوش مصنوعی پیشرفته استفاده میکنند، اما فیگور با مدل هلیکس داخلی، استقلال بیشتری دارد.
