صنعت فولاد کره جنوبی در دهههای گذشته رشد چشمگیری را تجربه کرده و بخش قابل توجهی از این پیشرفت با نام پوسکو گره خورده است. شرکت پوسکو اکنون در میان بزرگترین تولیدکنندگان فولاد جهان قرار دارد و محصولات آن در صنایع خودروسازی، کشتیسازی، ساختمان، انرژی، لوازم خانگی و پروژههای زیرساختی مورد استفاده قرار میگیرد. گستردگی فعالیتهای پوسکو تنها به تولید فولاد محدود نیست و این مجموعه در حوزههایی مانند مواد پیشرفته، باتری خودروهای برقی، انرژی، مهندسی و توسعه فناوری نیز سرمایهگذاری کرده است.
کارخانه فولاد پوسکو طی چند دهه فعالیت، مسیر خود را از یک کارخانه ملی به مجموعهای بینالمللی تغییر داده است. امروز کارخانهها و مراکز خدماتی این شرکت در کشورهای مختلف فعالیت میکنند و محصولات آن به بازارهای آسیا، اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و خاورمیانه صادر میشود. تمرکز بر فناوری، کاهش هزینه تولید، کنترل کیفیت و توسعه روشهای کمکربن باعث شده جایگاه این شرکت در صنعت فولاد جهان حفظ شود.
معرفی پوسکو کره (POSCO)
پوسکو با نام کامل Pohang Iron and Steel Company در سال 1968 با حمایت دولت کره جنوبی تأسیس شد. هدف از ایجاد این شرکت، تامین فولاد مورد نیاز صنایع داخلی و کاهش وابستگی کشور به واردات بود. در آن زمان کره جنوبی هنوز به جایگاه صنعتی امروز نرسیده بود و بسیاری از مواد اولیه و محصولات صنعتی از خارج وارد میشد.
فعالیت رسمی تولید فولاد چند سال پس از تاسیس شرکت آغاز شد و با توسعه مداوم خطوط تولید، ظرفیت کارخانهها به سرعت افزایش یافت. در ادامه، خصوصیسازی شرکت نیز انجام شد و پوسکو از یک مجموعه دولتی به شرکتی سهامی تبدیل شد. این تغییر ساختار، زمینه جذب سرمایه، توسعه فناوری و حضور گستردهتر در بازارهای جهانی را فراهم کرد.
امروزه دفتر مرکزی پوسکو در شهر پوهانگ قرار دارد و این شرکت زیرمجموعه گروه POSCO Holdings محسوب میشود. دامنه فعالیت این هلدینگ علاوه بر فولاد، استخراج مواد معدنی، تولید مواد اولیه باتری، انرژی، ساختوساز، تجارت بینالمللی و خدمات مهندسی را نیز در بر میگیرد.
کارخانه فولاد پوسکو چگونه شکل گرفت؟
پس از پایان جنگ کره، اقتصاد این کشور با مشکلات فراوانی روبهرو بود و صنایع سنگین هنوز شکل نگرفته بودند. دولت کره جنوبی برای توسعه اقتصادی، برنامهای بلندمدت تدوین کرد که فولاد نقش مهمی در آن داشت؛ زیرا بدون تولید فولاد، گسترش صنایع خودروسازی، کشتیسازی، ماشینآلات و ساختوساز امکانپذیر نبود.
در سال 1968 شرکت پوسکو تاسیس شد و ساخت نخستین مجتمع فولادی آن در شهر ساحلی پوهانگ آغاز شد. انتخاب این منطقه به دلیل دسترسی مناسب به بنادر، امکان واردات سنگآهن و زغالسنگ و همچنین صادرات محصولات فولادی انجام گرفت. تامین مالی پروژه از طریق سرمایهگذاری دولت، وامهای خارجی و همکاری اقتصادی با ژاپن صورت گرفت.
در سال 1973 نخستین کوره بلند کارخانه فولاد پوسکو روشن شد و تولید تجاری فولاد آغاز گردید. موفقیت این پروژه باعث شد طرحهای توسعه بعدی نیز اجرا شوند و ظرفیت تولید طی چند مرحله افزایش پیدا کند. این روند در نهایت پوسکو را به بازیگری مهم در بازار جهانی فولاد تبدیل کرد؛ جایگاهی که حاصل توسعه تدریجی، نوسازی مداوم تجهیزات و سرمایهگذاری مستمر در فناوری بود.
مجتمع فولاد پوهانگ؛ نخستین کارخانه بزرگ پوسکو
مجتمع فولاد پوهانگ نخستین سایت تولیدی بزرگ پوسکو محسوب میشود و هنوز هم بخش مهمی از تولیدات این شرکت را بر عهده دارد. این مجموعه در استان گیونگسانگ شمالی و در مجاورت دریای ژاپن ساخته شده است؛ موقعیتی که انتقال مواد اولیه و صادرات محصولات را سادهتر میکند.
در این مجتمع تمام مراحل تولید فولاد، از دریافت مواد اولیه تا تولید ورق، محصولات تخت و فولادهای ویژه انجام میشود. وجود کورههای بلند، واحدهای فولادسازی، ریختهگری مداوم، خطوط نورد گرم و سرد، واحدهای گالوانیزه و مراکز تحقیقاتی باعث شده پوهانگ به یک مجموعه صنعتی کامل تبدیل شود.
طی سالهای گذشته تجهیزات این کارخانه چندین بار نوسازی شدهاند تا مصرف انرژی کاهش پیدا کند و کیفیت محصولات افزایش یابد. استفاده از سامانههای هوشمند برای کنترل خطوط تولید، پایش تجهیزات و مدیریت مصرف مواد اولیه نیز بخشی از برنامه نوسازی این مجتمع بوده است.
ظرفیت تولید سالانه کارخانه فولاد پوسکو
پوسکو در حال حاضر مجموع ظرفیت تولیدی قابل توجهی در کره جنوبی و سایر کشورها در اختیار دارد و بخش عمده این ظرفیت در دو مجتمع بزرگ پوهانگ و گوانگیانگ متمرکز شده است. تولید سالانه فولاد خام این شرکت در سالهای اخیر در محدوده حدود 35 تا 38 میلیون تن قرار داشته و با توجه به شرایط بازار جهانی، میزان تولید ممکن است در هر سال تغییر کند.
این حجم تولید، پاسخگوی نیاز صنایع مختلف از جمله خودروسازی، کشتیسازی، ساختمان، صنایع نفت و گاز، تجهیزات صنعتی و تولید لوازم خانگی است. علاوه بر کارخانههای داخلی، پوسکو از طریق سرمایهگذاری مشترک و شرکتهای وابسته در کشورهای مختلف نیز محصولات فولادی تولید یا فرآوری میکند تا فاصله خود با بازارهای مصرف را کاهش دهد.
مهمترین محصولات تولیدی پوسکو
تنوع محصولات باعث شده پوسکو بتواند نیاز صنایع مختلف را پوشش دهد. بخش مهمی از تولیدات این شرکت شامل موارد زیر است:
- ورق گرم
- ورق سرد
- ورق گالوانیزه
- فولاد زنگنزن
- فولادهای الکتریکی
- ورق مورد استفاده در صنعت خودرو
- فولادهای مقاوم با استحکام بالا
- صفحات فولادی مورد استفاده در کشتیسازی
- محصولات مورد نیاز صنایع انرژی و خطوط لوله
- فولادهای ویژه برای ماشینآلات صنعتی
تمرکز اصلی پوسکو طی سالهای اخیر بر توسعه فولادهای با استحکام بالا و محصولات با ارزش افزوده بیشتر بوده است؛ زیرا این محصولات در صنایع پیشرفته تقاضای بالاتری دارند و سهم بیشتری در درآمد شرکت ایجاد میکنند.
مجتمع فولاد گوانگیانگ چه ویژگیهایی دارد؟
پس از موفقیت مجتمع پوهانگ، پوسکو برای پاسخگویی به رشد تقاضای جهانی فولاد، ساخت مجتمع گوانگیانگ را در دهه 1980 آغاز کرد. این کارخانه در ساحل جنوبی کره جنوبی و در نزدیکی بندری بزرگ احداث شد تا کشتیهای حامل سنگآهن و زغالسنگ بتوانند مواد اولیه را بدون واسطه تخلیه کنند و محصولات نهایی نیز با هزینه حمل کمتری به بازارهای صادراتی برسند.
گوانگیانگ امروز از بزرگترین مجتمعهای فولادسازی جهان به شمار میرود و تمام مراحل تولید، از آمادهسازی مواد اولیه تا تولید ورقهای فولادی با ارزش افزوده بالا، در همین مجموعه انجام میشود. خطوط نورد گرم و سرد، واحدهای گالوانیزه، تولید فولادهای الکتریکی و تجهیزات پیشرفته کنترل کیفیت باعث شده بخش قابل توجهی از محصولات ویژه پوسکو در این مجتمع تولید شود. بخش زیادی از ورقهای مورد استفاده در صنایع خودرو، کشتیسازی و لوازم خانگی نیز از همین کارخانه تامین میشود.
فرآیند تولید فولاد در کارخانه پوسکو
پوسکو برای تولید فولاد از ترکیبی از فناوریهای متداول و فناوریهای اختصاصی خود استفاده میکند. مواد اولیه شامل سنگآهن، زغالسنگ ککشو و سنگ آهک پس از ورود به کارخانه آمادهسازی میشوند و سپس وارد چرخه تولید آهن خام خواهند شد.
در مجتمعهای دارای کوره بلند، سنگآهن پس از تبدیل به آگلومره یا گندله همراه با کک وارد کوره میشود و آهن مذاب تولید میکند. این آهن در واحد فولادسازی با کنترل دقیق ترکیب شیمیایی به فولاد تبدیل شده و سپس در ماشینهای ریختهگری مداوم به اسلب، بیلت یا بلوم تبدیل میشود. در مرحله پایانی نیز محصولات نیمهساخته وارد خطوط نورد میشوند تا به ورق، کلاف یا سایر محصولات نهایی تبدیل شوند.
در کنار این روش، پوسکو طی سالهای گذشته فناوری اختصاصی FINEX را توسعه داده است. این فناوری نیاز به ساخت کک و واحد زینتر را کاهش میدهد و با حذف بخشی از مراحل سنتی، مصرف انرژی و میزان آلایندهها را پایین میآورد. تجربه حاصل از توسعه FINEX اکنون پایهای برای فناوری جدید HyREX محسوب میشود که بر استفاده از هیدروژن در فرآیند احیای سنگآهن تمرکز دارد.
همکاری پوسکو با خودروسازان مطرح جهان
پوسکو سالهاست بخش مهمی از تولیدات خود را به صنعت خودرو اختصاص داده است. خودروسازان به فولادهایی نیاز دارند که در کنار استحکام بالا، وزن کمتری داشته باشند تا مصرف سوخت خودروهای بنزینی کاهش پیدا کند و خودروهای برقی نیز با وزن کمتر، شعاع حرکتی بیشتری داشته باشند.
از همین رو این شرکت همکاری گستردهای با خودروسازان کرهای، ژاپنی، اروپایی و آمریکایی برقرار کرده و انواع ورقهای فوقمقاوم، فولادهای گالوانیزه و محصولات مقاوم در برابر خوردگی را برای بدنه، شاسی و قطعات ایمنی خودرو تولید میکند. حضور مراکز خدمات فولادی پوسکو در کشورهای مختلف نیز باعث شده ورقهای مورد نیاز کارخانههای مونتاژ خودرو با سرعت بیشتری در اختیار مشتریان قرار گیرد.
پروژههای فولاد سبز و کاهش انتشار کربن
فشار جهانی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای، صنعت فولاد را به سمت فناوریهای کمکربن سوق داده و پوسکو نیز سرمایهگذاری گستردهای در این زمینه انجام داده است. مهمترین پروژه این شرکت، توسعه فناوری HyREX است؛ روشی که به جای استفاده گسترده از کربن یا حتی برجهای جذب کربن، از هیدروژن برای احیای سنگآهن استفاده میکند و در صورت تجاریسازی میتواند میزان انتشار دیاکسیدکربن را به شکل محسوسی کاهش دهد.
همزمان، این شرکت در حال توسعه کورههای قوس الکتریکی، افزایش مصرف قراضه فولادی، بهینهسازی کورههای بلند موجود و اجرای پروژههای جذب و استفاده مجدد از دیاکسیدکربن است. طبق برنامههای اعلامشده، فناوری HyREX بهصورت مرحلهای توسعه پیدا میکند و بخشی از ظرفیت تولید فولاد در آینده بر پایه این فناوری و انرژیهای پاک خواهد بود.
آمار تولید و درآمد سالهای اخیر
پوسکو همچنان در میان بزرگترین تولیدکنندگان فولاد جهان قرار دارد و میزان تولید فولاد خام آن طی سالهای اخیر عموماً در بازه 35 تا 38 میلیون تن در سال قرار گرفته است. این شرکت علاوه بر بازار داخلی کره جنوبی، محصولات خود را به دهها کشور صادر میکند و بخش قابل توجهی از درآمد آن از فروش فولادهای با ارزش افزوده بالا تامین میشود.
در سالهای اخیر، علاوه بر فعالیتهای فولادی، سهم کسبوکارهای مرتبط با مواد اولیه باتری، لیتیوم، نیکل، انرژی و زیرساخت نیز در درآمد گروه POSCO افزایش یافته است.
