در ھر سیستم ھیدرولیکی، انتقال روغن باید با یک فشار مشخصی باشد و ھمین جریان روغن نیروی لازم برای حرکت جک، موتور ھیدرولیک و سایر قطعات را تامین می کند. یک وسیله مھم برای این کار، شیلنگ ھیدرولیک است که مسیر عبور سیال را تشکیل می دھد و کوچکترین ایراد در این وسیله باعث خرابی کل سیستم ھیدرولیک میشود. بسیاری از مشکلات در تجھیزات صنعتی، راه سازی و کشاورزی به دلیل نشتی یا پارگی شیلنگ اتفاق میافتد. شیلنگ فشار ضعیف ھیدرولیک ھم با وجود اینکه فشار کمتری تحمل میکند، نقش مھمی در گردش روغن برگشتی و مکش دارد و اگر به این وسیله توجه نکنید باعث میشود تا پول زیادی بابت سرویس دستگاه ھیدرولیک پرداخت کنید. شناخت علائم خرابی شیلنگ ھیدرولیک کمک میکند قبل از توقف دستگاه، مشکل را تشخیص دھید و از آسیب جلوگیری کنید.
شیلنگ فشار ضعیف چه کاربردی دارد؟
در سیستم ھیدرولیک، ھمه خطوط تحت فشار بالا کار نمیکنند. بخشی از مدار مربوط به خط برگشت روغن به مخزن و خط مکش پمپ است. در این دو قسمت از شیلنگ فشار ضعیف استفاده میشود. این شیلنگ روغن را از تانک به پمپ منتقل میکند یا روغن برگشتی از شیرآلات و جک را به مخزن برمیگرداند.
در خط مکش، شیلنگ باید بدون افت فشار، روغن را به سمت پمپ ھدایت کند. اگر این مسیر به مشکلی برخورد کند، ھوا وارد مدار میشود و پمپ ھیدرولیک آسیب میبیند. در خط برگشت ھم شیلنگ باید جریان روغن گرم را به مخزن منتقل کند. اگر دیواره داخلی فرسوده شود، ذرات لاستیک وارد روغن می شود و شیر و اورینگ را خراب میکند. بسیاری از قطعات در صورتی به درستی کار میکنند که روغن تمیز و بدون ھوا در مدار گردش داشته باشند. به ھمین دلیل شیلنگ فشار ضعیف فقط یک وسیله ساده نیست، بلکه بخشی از عملکرد درست سیستم ھیدرولیک را شامل میشود.
چرا شیلنگ فشار ضعیف ھیدرولیک خراب می شود؟
خرابی این شیلنگ دلایل مشخصی دارد و به شرایط کاری و اینکه چطور این شیلنگ را نصب میکنید، بستگی دارد. وقتی علت را بشناسید، از تکرار مشکل جلوگیری میکنید.
یکی از اصلیترین دلایل، گرمای بیش از حد روغن است. وقتی دمای روغن بالا برود، لاستیک شیلنگ زودتر خراب میشود و در نتیجه ترک میخورد. عامل بعدی تماس با سطوح تیز یا ساییدگی مداوم با بدنه دستگاه است. اگر مسیر شیلنگ را درست انتخاب نکنید، به مرور زمان روکش این وسیله ساییده میشود و به بافت داخلی میرسد. فشار منفی در خط مکش ھم اھمیت زیادی دارد. اگر قطر شیلنگ مناسب نباشد یا فیلتر مکش کثیف باشد، باعث تولید خلأ میشود که دیواره شیلنگ را به داخل جمع میکند. این حالت شکل ظاھری شیلنگ را تغییر میدھد و جریان روغن را مختل میکند.
استفاده از شیلنگ نامناسب ھم مشکل ساز است. بعضی افراد به اشتباه از شیلنگ آب یا سوخت در خط برگشت روغن استفاده میکنند. این کار مقاومت شیمیایی لازم در برابر روغن ھیدرولیک را تامین نمیکند و عمر شیلنگ به شدت کم میشود. نصب اشتباه اتصالات نیز یکی دیگر از عوامل است. اگر پرس سرشیلنگ را دقیق انجام ندھید یا اتصال را بیش از حد سفت کنید، فشار در محل اتصال بالا میرود و باعث نشتی میشود. این موارد در نھایت باعث خرابی شیلنگ ھیدرولیک میشوند و کل مدار را خراب میکنند.
علائم خرابی شیلنگ فشار ضعیف ھیدرولیک
وقتی شیلنگ فشار ضعیف خراب شود، دستگاه علائمی از خود نشان میدھد. توجه به این علائم از آسیب جدی به پمپ و شیرآلات جلوگیری میکند:
- نشتی روغن در اطراف شیلنگ یا اتصالات: اگر روی بدنه شیلنگ روغنی بود، باید به نشتی شیلنگ فکر کنید. این نشتی ابتدا کم است اما به مرور افزایش پیدا میکند.
- ترک سطحی روی روکش شیلنگ: خشک شدن لاستیک باعث ایجاد ترک ریز می شود. اگر این نشانه ظاھر شود، به زودی شیلنگ شما خراب می شود و باید به فکر تعویض باشید.
- تورم یا برآمدگی در بخشی از شیلنگ: وقتی بافت داخلی ضعیف شود، دیواره بیرونی تغییر شکل میدھد و حالت برآمده پیدا میکند. این نشانه، خطر پارگی ناگھانی است.
- جمع شدن یا له شدن شیلنگ در خط مکش: اگر دیواره شیلنگ به سمت داخل کشیده شود، یعنی اینکه فشار منفی بیش از حد در مدار وجود دارد یا شیلنگ مناسب انتخاب نشده است.
- کاھش قدرت سیستم ھیدرولیک دستگاه: ورود ھوا از طریق نشتی خط مکش باعث افت فشار و کاھش توان جک یا موتور ھیدرولیک میشود.
- شنیدن صدای غیرعادی در پمپ ھیدرولیک: وقتی ھوا وارد روغن شود، پمپ صدا غیرعادی تولید میکند. این صدا به صورت زوزه یا تق تق شنیده می شود.
- کدر شدن یا کف کردن روغن داخل مخزن: وجود ھوا در مدار باعث ایجاد کف روی سطح روغن میشود. این وضعیت نشان میدھد که هوا وارد روغن شده است.
- وجود ذرات لاستیکی در فیلتر روغن: اگر ھنگام تعویض فیلتر ذرات سیاه مشاھده میکنید، لایه داخلی شیلنگ در حال خراب شدن است.
- بوی سوختگی لاستیک: تماس شیلنگ با قطعات داغ یا اگزوز دستگاه باعث آسیب حرارتی میشود و بوی خاصی تولید میکند.
اگر ھر کدام از این علائم را مشاھده کردید، بھتر است ھرچه زودتر دستگاه را بررسی کرده و شیلنگ را درصورت نیاز تعمیر یا تعویض کنید.
آیا شیلنگ ھیدرولیک قابل تعمیر است؟
در بعضی موارد میتوانید بخش آسیب دیده شیلنگ را کوتاه کرده و سرشیلنگ جدید پرس کنید. این کار زمانی جواب میدھد که طول کافی برای اصلاح وجود داشته باشد و آسیب فقط در نزدیکی اتصال باشد. اما اگر بدنه شیلنگ ترک خورده یا بافت داخلی ضعیف شده باشد، تعمیر نتیجه بلندمدت نمیدھد.
وقتی لاستیک خراب شود یا ساختار داخلی آسیب ببیند، کل طول شیلنگ تحت تاثیر قرار میگیرد. در این شرایط تعویض کامل شیلنگ تصمیم منطقیتری است. پولی که برای خرید شیلنگ فشار ضعیف پرداخت میکنید خیلی کمتر از تعمیر پمپ یا شیر ھیدرولیک است. به ھمین دلیل پیشنھاد میکنیم در صورت مشاھده علائم خرابی، شیلنگ را کامل تعویض کنید. ھمچنین ھنگام تعویض به مشخصات فنی توجه کنید. قطر داخلی، جنس لایه تقویت کننده و مقاومت در برابر روغن باید با شرایط سیستم ھیدرولیک دستگاه ھماھنگ باشد. مسیر نصب را ھم طوری انتخاب کنید که به شیلنگ آسیب نرسد و تماس مستقیم با لبه تیز یا قطعات داغ نداشته باشد.
جمع بندی
شیلنگ فشار ضعیف ھیدرولیک بخش مھمی از مدار گردش روغن در سیستم ھیدرولیک ماشین آلات است. این شیلنگ در خط مکش و برگشت کار میکند و اگر آسیب ببیند، ھوا وارد مدار میشود و عملکرد دستگاه کاھش پیدا میکند. نشتی روغن، ترک سطحی، تورم بدنه، صدای غیرعادی پمپ و کف کردن روغن از علائم واضح خرابی ھستند. با بازدید دورهای، انتخاب شیلنگ مناسب و نصب اصولی، عمر این وسیله افزایش پیدا میکند. اگر نشانه جدی مشاھده کردید، تعویض کامل شیلنگ انتخاب بھتری نسبت به تعمیر است. توجھ به ھمین وسیله به ظاھر ساده از توقف ناگھانی دستگاه و خسارت سنگین جلوگیری میکند.
