آنچه که در خیلی از آزمایشگاههای صنعتی، تحقیقاتی و کنترل کیفیت اهمیت دارد، دقت نتایج آزمایشهاست که بهشدت به انتخاب صحیح تجهیزات آزمایشگاهی بستگی دارد. یکی از مهمترین تجهیزات برای آنالیز دانهبندی مواد، الک آزمایشگاهی استاندارد است. این الکها نقش مستقیمی در صحت اندازهگیری ذرات دارند و به کنترل دقیقتر کیفیت محصولات و تطابق نتایج با استانداردهای بین المللی کمک میکنند. بااینحال، تنوع بالای مشبندی، جنس توری، قطر فریم و استانداردهای ساخت باعث شده انتخاب الک مناسب برای بسیاری از کارشناسان و مدیران آزمایشگاه به یکی از بزرگترین چالشها تبدیل شود. برای آنکه بهترین و استانداردترین انتخاب را متناسب با نوع نمونه و الزامات آزمایشها داشته باشید، همراه ما باشید.
مهمترین نکات در انتخاب الک آزمایشگاهی استاندارد
برای اینکه نتایج آزمایشها و آنالیز ذرات کاملا دقیق و قابلاطمینان باشند، به چه نکاتی باید توجه کرد؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم مهمترین فاکتورهایی که باید در هنگام انتخاب یک الک استاندارد و باکیفیت مورد توجه قرار بگیرند، شامل مشخصات فنی، متریال به کاررفته و استانداردهای ساخت این الکها میشوند.
شناخت مشخصات اصلی الک
هر الک صنعتی با 3 ویژگی کلیدی شناخته میشود که باید متناسب با نیاز آزمایشگاه انتخاب شوند:
-
فریم: قطر حلقه فلزی دور الک است که توری به آن متصل میشود. سایزهای استاندارد فریم در ایران معمولا 8 اینچ (203 میلیمتر)، 12 اینچ (304 میلیمتر) و 18 اینچ (457 میلیمتر) هستند.
-
-
دهانه: فاصله بین دو تار متوالی توری که اندازه ذرات عبوری را تعیین میکند و معمولا با میلیمتر یا میکرون بیان میشود.
-
مش: تعداد روزنهها در هر اینچ طولی از توری است که با افزایش شماره مش، اندازه روزنهها ریزتر میشود.
کیفیت و جنس بدنه الکهای آزمایشگاهی
کیفیت ساخت و جنس بدنه، یکی از مهمترین فاکتورها در انتخاب الک آزمایشگاهی استاندارد است. در میان گزینههای موجود، الک استیل بهدلیل دوام بالا، مقاومت شیمیایی و طول عمر زیاد، بهترین انتخاب برای آزمایشگاهها و صنایع مختلف محسوب میشود. معمولا الک صنعتی استاندارد از فولاد ضد زنگ گرید 304 یا 316 تولید میشود که در برابر زنگزدگی، خوردگی و تماس با مواد اسیدی و شیمیایی مقاومت بالایی دارد.
علاوهبر جنس آلیاژ، مقاومت حرارتی و سایشی هم اهمیت زیادی دارد. الک استیل باکیفیت باید در دماهای بالا عملکرد خود را حفظ کرده و در تماس با مواد معدنی و ساینده دچار فرسایش نشود. همچنین، استفاده از استیل نگیر سری 300، خاصیت ضد مغناطیسی موردنیاز بسیاری از آزمایشهای حساس را فراهم میکند.
از سوی دیگر، ضخامت مناسب فریم و کیفیت اتصال توری به قاب نقش مهمی در حفظ دقت اندازهگیری دارند. فریم مستحکم و جوشکاری دقیق توری باعث میشود الک آزمایشگاهی در برابر فشار، ضربه و وزن نمونهها تغییر شکل نداده و عملکرد بهتری در طول زمان داشته باشد.
انتخاب نوع الک براساس کاربرد
نکته مهم بعدی، کاربردی است که این الکها قرار است در آزمایشگاه داشته باشند؛ یعنی چه؟ بسته به نوع مادهای که قرار است آنالیز شود، نوع توری الک متفاوت خواهد بود:
-
توری بافتهشده: رایجترین نوع توری برای مواد پودری و گرانولی در صنایع شیمیایی، غذایی و دارویی است.
-
صفحه پانچشده: این نوع الک آزمایشگاهی دارای توریهایی با سوراخهای یکنواخت دایرهای یا مربعی، مناسب برای مواد درشت مانند شن، ماسه و مصالح ساختمانی است.
-
الکتروفرمینگ: این نوع الکها با دقت بسیار بالا (تا 1 میکرون)، ایدهآل برای پودرهای فوقالعاده ریز و تحقیقات تخصصی هستند.
-
الک کبریتی: دارای شیارهای موازی برای جداسازی ذرات براساس عرض (مانند غلات یا ذرات سوزنی و پولکی) است.
تطابق با استانداردها و کالیبراسیون
دقت نتایج آنالیز دانهبندی تا حد زیادی به استفاده از الکهایی وابسته است که مطابق استانداردهای معتبر جهانی تولید شده باشند. نکته مهم این است که یک الک آزمایشگاهی استاندارد باید براساس الزامات بینالمللی مانند ASTM E11 یا ISO 3310 ساخته شود تا ابعاد منافذ توری با بالاترین سطح دقت و یکنواختی کنترل شود. رعایت این استانداردها باعث میشود نتایج آزمایش در آزمایشگاههای مختلف قابل مقایسه و استناد باشد.
علاوهبر استاندارد ساخت، وجود گواهی کالیبراسیون هم اهمیت ویژهای دارد. کالیبراسیون دورهای الکها، معمولا هر 12 ماه یکبار، صحت ابعاد منافذ و عملکرد الک را تایید میکند. استفاده از الکهای دارای گواهی کالیبراسیون، احتمال خطا در اندازهگیری را کاهش داده و اعتبار نتایج آزمایشگاهی را به میزان قابل توجهی افزایش خواهد داد.
ثبات و استحکام توری الک
یکی از مهمترین ویژگیهای یک الک آزمایشگاهی باکیفیت و استاندارد، ثبات و استحکام بالای توری آن است. توری الک باید در برابر فشارهای ناشی از الککردن مقاومت کافی داشته باشد و دچار خمشدگی یا تغییر شکل نشود. ضعف در ساختار توری میتواند باعث تغییر ابعاد مشها، کاهش دقت جداسازی ذرات و ایجاد خطا در نتایج آزمایش شود.
همچنین در نمونههای بیکیفیت، امکان شل شدن یا جدا شدن توری از فریم در طول زمان وجود دارد که عمر مفید الک را کاهش میدهد. هنگام خرید، کیفیت اتصال توری به فریم، یکنواختی کشش توری و استفاده از متریال مقاوم را بررسی کنید و ترجیحا از برندهای معتبر و شناختهشده خرید کنید تا از عملکرد دقیق و دوام بالای الک اطمینان خاطر داشته باشید.
بهترین روشها برای حفظ دقت و نگهداری الکهای آزمایشگاهی کداماند؟
نگهداری صحیح از الک صنعتی و آزمایشگاهی نقش مهمی در حفظ دقت اندازهگیری، افزایش طول عمر تجهیزات و اطمینان از صحت نتایج آنالیز دارد. به عنوان مثال، پس از پایان هر آزمایش، بهتر است الک بلافاصله با آب گرم و شویندههای ملایم شسته شود تا ذرات باقیمانده روی توری و فریم بهطور کامل حذف شوند.
نکته مهم این است که هرگز از ابزارهای نوکتیز، اجسام فلزی سخت یا برسهای سیمی برای تمیز کردن الک استیل استفاده نکنید. برای حفظ دقت، جلوگیری از آسیب به توری و مهمتر از همه، عملکرد استاندارد الک آزمایشگاهی، نباید مقدار ذرات باقیمانده روی الک از حد مجاز فراتر رود.
همچنین، هنگام چیدمان مجموعه الکها، همیشه باید الک با بزرگترین اندازه مش در قسمت بالا و الکهای ریزتر در قسمت پایین قرار گیرند. این ترتیب باعث توزیع یکنواخت نمونه، افزایش دقت آنالیز و جلوگیری از وارد شدن فشار اضافی به مشهای ظریف میشود.
الک آزمایشگاهی با برگه کالیبراسیون
الک آزمایشگاهی با برگه کالیبراسیون اهمیت زیادی در دقت و اعتبار نتایج آزمایشگاهی دارد، زیرا این برگه نشاندهنده تطابق اندازه چشمههای الک با استانداردهای معتبر و تأیید صحت عملکرد آن است. استفاده از الک دارای گواهی کالیبراسیون باعث کاهش هزینه های جانبی، کاهش خطا در آنالیز دانهبندی و افزایش اطمینان در فرآیندهای کنترل کیفیت، تحقیقاتی و صنعتی میشود. الک دیجی همراه با برگه کالیبراسیون معتبر عرضه می شود تا کاربران بتوانند با خیال راحت از دقت و کیفیت تجهیزات خود اطمینان داشته باشند.
دانش گستر؛ تامین کننده تخصصی انواع تجهیزات آزمایشگاهی
انتخاب تجهیزات آزمایشگاهی استاندارد، نقش مهمی در کیفیت نتایج پژوهشی و صنعتی دارد. در همین راستا، شرکت دانش گستر با سالها تجربه در حوزه تامین و فروش لوازم آزمایشگاهی، به یکی از منابع معتبر و قابلاعتماد این صنعت در ایران تبدیل شده است.
در سبد محصولات دانش گستر، تجهیزاتی نظیر الک آزمایشگاهی برای آنالیز دانهبندی مواد و ترازوی آزمایشگاهی با دقت بالا برای اندازهگیریهای حساس، جایگاه ویژهای دارند. تعهد به کیفیت، تضمین اصالت کالا، مشاوره تخصصی پیش از خرید و خدمات پس از فروش حرفهای، از مهمترین مزایای همکاری با دانش گستر است؛ ازاینرو، اگر بهدنبال شریکی مطمئن برای تامین تجهیزات و لوازم آزمایشگاهی هستید، سری به وبسایت daneshgostarlab.com بزنید.
